محصولاتي كه از نفت خام گرفته مي شود

شکل نفت خام در این است که از صد ها نوع هیدورکربن تشکیل شده است که با هم مخلوط شده اند. برای اینکه نفت خام به محصولي مفيدتبديل شود، باید آنها را از همدیگر جدا نمود. خوشبختانه روش آسانی برای جدا کردن  آنها وجود دارد و این همان چیزی است که اساس پالایش نفت را تشكيل مي دهد.

فرآیند پالایش نفت خام در یک ستون تقطیر شروع می‌شود.

هیدروکربن هاي مختلف موجود در نفت خام دارای نقاط جوش متفاوتي هستند و هر چه طول زنجير بزرگتر باشد نقطه جوش آن بالاتر خواهد بود، بنابراین می‌توان آنها را با کمک تقطیر از همدیگر جدا نمود. و این همان چیزی است که در یک پالایشگاه نفت روی می دهد. در یک قسمت از فرآیند، نفت خام حرارت داده مي شود و هيدروكربن هاي مختلف با توجه به نقطه جوش شان از همديگر جدا مي شوند. هر يك از این برش ها، دارای خواص متفاوتي هستند که نوع استفاده از آنها را مشخص می کند.

برای پي بردن به تنوع مواد موجود در نفت خام و همچنین درك اهمیت پالايش نفت درجامعه امروزي به لیست زیر از محصولات گرفته شده از نفت خام توجه کنید :

گازهاي نفتي (Petroleum Gas) – برای گرم کردن ، آشپزی و تولید پلاستیک از آنها استفاده می شود .

• ازآلکانهاي کوچک (ا تا 4 اتم کربن) تشكيل شده است.
• نام معمول اين آلكان ها : متان ، اتان ، پروپان و بوتان است.
• دامنه نقطه جوش گازهاي نفتي كمتر از 40 درجه سانتیگراد است.
•  غالبا" آن ها را تحت فشار  قرار داده و به گاز مایع (LPG) تبدیل می كنند.

نفتا یا لیگروین (Ligorin)  – يك محصول مياني است که باید روی آن فرآیند دیگری انجام داد تا به بنزین تبدیل شود.

• ترکیبی است از آلکانها يي كه 5 تا 9 اتم كربن دارند.
• دامنه نقطه جوش آن بین 60 تا 100 درجه سلسيوس مي باشد.

بنزين

• به صورت مايع مي باشد.
• مخلوطي از آلكانها و سيكلو آلكانها يي است كه 5 تا 12 اتم كربن دارند.
• محدوده نقطه جوش آن  بين40 تا 205 درجه سلسيوس است.

نفت سفيد(Kerosene) – سوخت موتور جت و تراكتوراست و ماده اي اوليه براي توليد محصولات ديگرمي باشد.

• به شكل مايع است.
• مخلوطي از الكانها ي10 تا 18 كربنه و آروماتيك هاست.
• محدوده نقطه جوش آن از 175 تا 325 درجه سلسيوس مي باشد.

نفت گازيا گازوئيل – از نفت گاز به عنوان سوخت موتور ديزل و براي توليد گرما استفاده مي شود و ماده اوليه براي توليد محصولات ديگراست

• به شكل مايع است.
•  ازآلكانهايي با 12 اتم كربن يا بيشتر تشكيل شده است.
• محدوده نقطه جوش آن از 250 تا 350 درجه سلسيوس مي باشد.

روغن هاي روان كننده – مورد استفاده در موتورها، گريس و يا روان كننده هاي ديگر

• به شكل مايع هستند.
• از زنجيرهاي طولاني 20 تا 50 اتم كربن آلكان ها، سيكلو آلكانها و آروماتيك ها تشكيل شده اند.
• محدوده نقطه جوش آنها بين 300 تا 370 درجه سلسيوس مي باشد.

نفت كوره –  از نفت كوره به عنوان سوخت صنعتي استفاده مي شودو ماده اوليه براي توليد محصولات ديگر مي باشد.

• به شكل مايع است.
• از زنجيرهاي طولاني 20 تا 50 كربنه آلكان ها، سيكلو آلكانها و آروماتيك ها تشكيل شده است.
• محدوده نقطه جوش آن بين370 تا 600 درجه سلسيوس است.

باقيمانده نفت خام: باقيمانده نفت خام به صورت كك، آسفالت، قير و واكس مي باشد و ماده اوليه براي توليد محصولات ديگر است.

• به شكل جامد مي باشد.
• تركيباتي از حلقه هاي چندگانه  با 70 اتم كربن يا بيشتر هستند.

نقطه جوش آنها بيشتر از 600 درجه سلسيوس است.

همانطور كه تا بحال متوجه شده‌ايد، همه اين محصولات اندازه‌ها و نقاط جوش متفاوتي دارند. شيميدانان از اين خصوصيات‌ براي پالايش نفت استفاده مي‌كنند. براي پي بردن به جزئيات بيشترراجع به اين فرآيند جالب به بخش زير توجه كنيد.

فرآيند پالايش

همانطور كه قبلاً گفته شد، يك بشكه نفت خام مخلوطي از انواع هيدروكربنها مي‌باشد. فرايند پالايش نفت،روي  نفت خام عمليات جداسازي انجام داده و آن را به محصولات مفيد وكاربردي تبديل مي‌كند.